Sağlık Bakanı Koca: ”Koronavirüsün Birinci Dalgasının İkinci Pikini Yaşıyoruz”

Sağlık Bakanı Koca, “Koronavirüsün birinci dalgasının ikinci pikini yaşıyoruz, bayramlar ve düğünlerdeki hareketlilik ve dikkatsizliklerimiz bizi bu eşiğe getirdi” dedi. Koca, son 24 saatte bin 596 kişiye tanı konulduğunu, 45 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Sağlık Bakanı Koca: Birinci dalganın ikinci pikini yaşıyoruz

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Bilkent Yerleşkesi’nde birlikte gerçekleştirilen Toplum Bilim Kurulu ve Koronavinüs Bilim Kurulu Toplantısı’nın ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

İnsan ve ünsiyet kelimelerinin aynı kökten geldiğini belirten Koca, insanın en büyük özelliğinin rahata da zorluğa da hızla adapte olması, ünsiyet kazanması olduğunu söyledi.

Koca, bu özelliğin insanın en güçlü yanı, bazen de duyarsızlığının ve başarısızlığının sebebi olduğunu ifade ederek, “Uzun bir süredir koronavirüs aramızda, öyle görünüyor ki bu konuya karşı zaman zaman duyarsız hale geliyoruz. Koronavirüsün birinci dalgasının ikinci pikini yaşadığımızı söyleyebilirim. Gelenek ve göreneklerimizin önemli parçalarından olan bayramlar ve düğünlerdeki hareketlilik ve dikkatsizliklerimiz bizi bu eşiğe getirdi.” diye konuştu.

Halkın büyük çoğunluğunun, ilk günkü hassasiyetle koronavirüse karşı tedbirler almaya devam ettiğini vurgulayan Koca, sözlerini şöyle sürdürdü:

“En azından koronavirüs için kaçınılmaz olan maske-mesafe ve temizlik şartlarına riayet ediyor. Ancak şurası unutulmamalıdır ki bir salgınla mücadelede toplumun her ferdinin aynı duyarlılığı göstermesi gerekir. Düğünler ve bayramlaşmalar da dahil olmak üzere bu mücadeleye bir istisna getiremeyiz, bir ara veremeyiz. Sizin karşınıza müjdeli haberlerle çıkmayı çok arzu ederdim. Ne var ki hastaların ve yitirdiğimiz canlarımızın sayısı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de tekrar artıyor.”

Haziran sonrası başlayan yeni dönemin, tipik bir normalleşme süreci olmadığının altını sürekli çizmeye çalıştığını anlatan Koca, bundan böyle “kontrollü sosyal hayat”ın başladığını ve bunun kısıtların biraz esnediği bir dönem olduğunu söylediğini anımsattı.

Koca, “Bu dönem hayatımızın, sağlığımızı garanti edecek şekilde kısmen özgürleşmesi olmalıydı. Tedbirlerle özlemlerimizin sentezini yapabilmeliydik. Bu yeni dönemin, vatandaşımızın ferasetiyle iyi anlaşılacağını umduk. Eğer anlaşıldı ise gereğinin ne kadar yerine getirildiğini takdirlerinize bırakıyorum. Tatil yerlerinde, eğlence yerlerinde, çarşı, pazarda, törenlerde tedbirlere ne kadar uyulduğunu hep birlikte içimiz acıyarak görüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

“Koronavirüs Salgını Artarak Devam Ediyor”

Düğünlerin, nişanların, sünnet törenlerinin, taziyelerin, yeni taziyelere kaynaklık eden yerler halini aldığına dikkati çeken Koca, “Salgın artarak devam ediyor. Virüs her geçen gün daha fazla insana bulaşıyor. Görüyorsunuz, her gün test sayımızı artırıyoruz. Açıkladığımız yeni hasta sayımız düşmüyor. Bu vakalardan dolayı ağır hastalık geçirenlerin, yoğun bakımda tedavi görenlerin sayısı artıyor. Her gün bu sebeple vatandaşlarımız canlarından olmaya devam ediyor. Ülke genelinde farklılıklar olsa da hastanelerimizin yükü artıyor. Bütün bunlar, gerekli kaynak ve altyapıların yanında, titiz bir bakım, kesintisiz bir hizmet gerektiriyor.” dedi.

Bu yüke hayallerin ötesinde omuz verenlerin olduğunun unutulmaması gerektiğini belirten Koca, şunları kaydetti:

“Kamuda esnek çalışma uygulamasına geçildiği, evden çalışmanın özendirildiği bu dönemde, gündüz ve gece göreve devam eden, aylardır evine gidemeyen, çocuğunu, eşini kucaklayamayan doktorlarımız, hemşirelerimiz ve her düzeyde sağlık personelimiz var. Evet, sağlık personelimiz mesleğe adım atarken, acı çekerek, hüzünlenerek, umutlanarak, sevinerek, acıları ve sevinçleri paylaşarak yaşayacağı bir hayata talip olduğunun bilincindedir. Doktorundan hasta bakıcısına kadar her aşamada sabır ve fedakarlık isteyen bir mesleğin mensubu olduğunu bilmektedir. Ancak bu fedakarlığını, sorumsuzca davranışlara feda etmek zorunda olmamalıdır.

Vatandaşlarımıza şüpheli vakalardan uzak durmasını tavsiye ederken, sağlık çalışanlarımız bütün mesailerini bulaştırıcı hastalarla birlikte geçirmektedir. Yoğun mesaileri geceyi gündüze, gündüzü geceye devşirmekte, kaderin mutsuz yüzü ile tanışmış insanların mutlu edilmesi uğruna kendi mutluluklarını feda edebilmektedirler.”

Bakan Koca, “Şu ana kadar sağlık kuruluşlarımızda virüsün bulaşmasından kaçamayan 29 bin 865 çalışanımız oldu. Ne yazık ki 52 sağlık çalışanımızı da yitirdiklerimiz arasında ebediyete yolcu ettik. Tümüne Allah’tan rahmet diliyorum. Bu ortamda, sağlık kuruluşlarımızda hala şiddete başvuranların olması, sağlık personelimizin menfur saldırılara muhatap olması içimizi acıtıyor, şevkimizi kırıyor.” ifadelerini kullandı.

”Ankara’da Vaka Sayısı 2 Kat Arttı”

Salgının seyrine ilişkin Koca, “Ülke genelinde durum kontrol altında. İstanbul’da Trakya’da ve Ege Bölgesi’nde ciddi bir artış yok. Orta Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da maalesef bir artış var. Son dönemde artışın en fazla olduğu illerin başında Ankara geliyor. Yer yer Mardin, Gaziantep, Şanlıurfa ve Batman gibi bazı illerimizde hızlı hasta artışlarına bağlı hastane sıkıntısı yaşandı. Hızlı müdahale ile sorunlar aşılmaktadır. Diyarbakır gibi bazı illerimizde yakın çalışmalarımız sürdürülmektedir.” bilgisini verdi.

Hasta sayısını Gaziantep’te yüzde 52, Şanlıurfa’da yüzde 59, Diyarbakır’da yüzde 49, Mardin’de yüzde 61 aşağı çekmeyi başardıklarını ifade eden Koca, Konya’da kısmen kontrol altına alındığını, Ankara, İstanbul, İzmir Bursa, Erzurum, Sivas, Kayseri’nin halen yüksek riskli iller arasında bulunduğunu belirtti.

Bakan Koca, virüsün gücünü kaybetmediğini vurgulayarak, “Rakamlar bize ölüm ve ağır vaka sayısının arttığını söylüyor. Özellikle ağır vaka sayısını azaltmamız gerekiyor. Risk burada. Mücadelemizin temel hedefi de bunu önlemeye yönelik.” dedi.

Sorunun küresel, mücadelenin ulusal olduğunu ifade eden Koca, yöntemlerde benzerlik olsa da her ülkenin kendi mücadelesini kendi şartlarında verdiğini kaydetti.

Bakan Koca, Bilim Kurulunun bu dönemde karar süreçlerinde rehberlik yaptığına işaret ederek, “Araştırma ve görüşleriyle bazen tavsiye, zaman zaman da uyarılarını yaptı. Ülke olarak aldığımız kararlarda, uyguladığımız tedbirlerde yol gösterici oldu. Görev alan tüm bilim adamlarımıza müteşekkirim.” ifadesini kullandı.

“İzolasyona uymayan 153 bin pozitif kişi HES sayesinde tespit edildi”

HES kodu uygulamasının başarıyla devam ettiğini vurgulayan Koca, şu bilgileri aktardı:

“İzolasyon tedbirine uymayan 153 bin pozitif kişi ve temaslı, bu sayede tespit edilmiş oldu. Kitle ulaşım araçlarından sonra birçok sosyal mekana girişte de uygulanmak üzere yaygınlaştırılacaktır. Haziran’da 6 bin 289 olan filyasyon ekip sayımızı şu anda 10 bin 802’ye çıkardık. İller bazında ayrı ayrı değerlendirme yaparak il hıfzıssıhha kurullarımızı harekete geçirdik.

Her ilin kendi özelinde tedbirler almaya başladık. Özellikle sorunlu illerde filyasyon ekiplerinin sayısını hızla arttırıyoruz. Şu anda Konya’da 460 ekip, Şanlıurfa’da 200 ekip, Mardin’de 111 ekip, Diyarbakır’da 370 ekip, Erzurum’da 207 ekip, İzmir’de 350 ekip, Kayseri’de 120 ekip, Van’da 128 ekip sahada. Salgın, bölgesel farklılıklara rağmen ülke genelinde kontrol altındadır. Ancak önümüzde mevsimsel gribal enfeksiyonların da artacağı bir dönem var. Koronavirüsün bu mevsimsel hastalıklarla birleşmesi mümkündür. Ancak bu duruma karşı yeni tedbirlerimiz alındı ve mücadelemizin boyutu değişecek. ”

“Maskeyle nefes almak, entübasyonla solumaktan kolay”

Koca, pandemi eylem planına uygun şekilde yeni mücadele dönemine karşı hazırlandıklarını dile getirerek, şunları kaydetti:

“Tedbirlerin sürekliliği salgınla mücadelemizin başarıya ulaşmasında önemli yer tutmaktadır. Vatandaşlarımızın sadece tedbirlere uyumda değil, kontrol ve denetiminde de destek olmasını bekliyoruz. Başta pandemi hastanelerinde çalışanlar olmak üzere, tüm hekim arkadaşlarım, kıymetli hemşirelerimiz, bütün sağlık çalışanlarımız, bilim insanlarımız, salgınla mücadelenin tüm mensupları sizden iyi haberler bekliyor. Onlar için, maske, mesafe kuralına, tedbirlere uymanızdan daha güzel bir haber ve teşekkür yoktur. Unutmayalım tedbir, mücadeleden kolay, maskeyle nefes almak, entübasyonla solumaktan kolay, evimizde ailemizle vakit geçirmek, hastanede tek başına yatmaktan daha huzurludur.”

2019 ve 2020’nin 8 aylık ölüm istatistikleri

Bakan Koca, Türkiye’nin günlük koronavirüs tablosunu açıkladıktan sonra bazı verilere ilişkin bilgileri de paylaştı.

Erken dönemde ilaç uygulamasından önemli sonuç aldıklarını anlatan Bakan Koca, 14 Mart-1 Haziran arasında vefat eden vatandaşların yaş ve cinsiyetlerine göre ayrıldığı bir tabloyu gösterdi.

Yaş arttıkça hem erkeklerde hem de kadınlarda vefat oranının dramatik şekilde arttığına dikkati çeken Koca, başka bir grafikte ise 1 Haziran – 1 Eylül arasında vefat edenlerin yaş ve cinsiyet dağılımını paylaştı. Burada da tedbirlerin hafiflemeye başlamasıyla 65 yaş üstü vatandaşların vefat oranının yükseldiğinin görüldüğünü aktardı.

Başka bir grafikte ise 2019-2020 yıllarının 8 aylık ölüm istatistiklerinin yer aldığını belirten Koca, şöyle konuştu:

“Burada özellikle 2019’da toplam ölümler 297 bin 275’ti. Buna yıllık beklenen artış oranı olan yüzde 2,2 ilave edildiğinde 2020 için beklenen ölüm 303 bin 815. Bu yıl gerçekleşen ölüm 303 bin 262. Yani geçen yılki vefat sayımızla uyumlu, hatta daha altında. İlk 8 ay için söylüyorum. Ama COVID-19’dan gerçekleşen 6370 vefatı da ekleyince bu yılın ilk 8 ayındaki vefat sayımız 309 bin 632 oldu. Burada özellikle 2020 için enfeksiyondan kaybedilen hastanın daha az olduğunu ama COVID nedeniyle kaybedilenlerle toplamda arttığını görmüş oluyoruz. 2019 yılı ilk 8 ayı enfeksiyon hastalıklardan vefat sayımız 8 bin 72 ama bu yıl bu sayı 7 bin 491. Yani geçen yıldan daha düşük. Bu veriler ışığında şu söylenebilir COVID hastalarının enfeksiyon diye kaydedilmesinden ziyade belki tersini iddia etmek, eskiden enfeksiyon tanısını konan bazı hastalarımızın COVID olarak kaydedildiği de söylenebilir. Yani enfeksiyondan kaybedilenlerin bu yıl için aynı dönemde 8 bin 72 yerine 7 bin 491, şu an ilk 8 ayda.”

“Yoğun bakımda ve entübe olanların yaş ortalaması 65-75 bandında”

Bakan Koca, son bir aya ilişkin verileri de grafiklerle paylaşırken, her yaş grubunda tedbirlere uyulmasını istedi.

İyileşenlere ilişkin grafik paylaşan Koca, “Gençlerimiz ve orta yaş grubu vatandaşlarımızın iyileşme düzeyi yaşlılarımıza göre daha yüksek. Bu da bize özellikle yaşlılarımızın hastalığa yakalanmamasını sağlamak zorunda olduğumuzu göstermiş oluyor.” dedi.

Koca, başka bir grafikte de yaşlı nüfusun pnömoniye yakalanma oranındaki artışa dikkati çekti.

İl bazında yoğun bakımda yatan ve entübe olan hasta sayısına ilişkin verileri de paylaşan Bakan Koca, “Özellikle hasta yaş ortalaması diğerlerinden yüksek olan illerimizi dikkatinize alıyorum. Gümüşhane 51,7, Uşak 46,48, Sinop 46,43, Aksaray 46,3 ile hasta yaş ortalaması en yüksek olan iller. Yoğun bakımda ve entübe olan hastalarımızın yaş ortalamasının ise 65-75 yaş bandında olduğu görülmektedir. 60 yaş ve üstü vatandaşlarımızın entübe olma oranlarının dramatik bir şekilde arttığı net bir şekilde görülüyor.” diye konuştu.

Bakan Koca, bundan sonra verilerin daha ayrıntılı bir şekilde Sağlık Bakanlığının internet sitesinden duyurulacağını kaydetti.

“Türkiye’de vaka sayısının en fazla olduğu il Ankara”

Bir gazetecinin, “Grip ve zatürre aşılarının teminine ilişkin sıkıntı var mı? Bununla ilgili bir planlama var mı?” sorusuna Koca, “Geçen yıla göre bu yıl daha fazla grip ve zatürre aşısının tüketileceğini biliyoruz.” cevabını verdi.

Grip ve zatürre aşısı yaptırması gerekenlerle ilgili bir algoritma geliştirildiğini belirten Koca, grip aşısının geçen yıldan daha fazla, dört kat olması için çabaladıklarını, bununla ilgili bağlantıları kurduklarını, kimlere grip ve zatürre aşısının yapılması gerektiğiyle de ilgili Bilim Kurulu tarafından bir çalışma gerçekleştirildiğini aktardı.

Bakan Koca, “Zorunlu kişiler için önerdiğimiz algoritma olacak. Sorun yaşamayacağımızı düşünüyorum. Geçen yıla göre 3-4 kat tedarik içinde olacağız.” ifadesini kullandı.

“Türkiye genelinde veya en çok vaka artışı olan Ankara’da kısıtlama olacak mı?” sorusuna Bakan Koca, “Türkiye’de vaka sayısının en fazla olduğu il Ankara. İstanbul’u iki kat oranında geçmiş durumda. Ankara’da tedbirleri artırma çabası içindeyiz.” yanıtını verdi.

Bu konuda birtakım tedbirlerin alındığını vurgulayan Koca, şunları kaydetti:

“Özellikle mesai kavramı, bununla ilgili gerektiğinde kuruma gelmeden, dönüşümlü olarak, 60 yaş üstü kişilerin kuruma gelmelerini önlemek gibi düzenlemeler birçok ilimizde başladı. Ankara özelinde bu daha yoğun bir şekilde gündeme alındı. Bununla ilgili Pandemi Kurulu da bir karar aldı, biliyorsunuz ama şu an sokağa çıkma kısıtı gibi bir durum gündemimizde yok. Önemli olan tedbirlere uyum konusunda herkesin bir gayret ve çaba içinde olmasını sağlamak olmalı.”

“Ankara’da hastane açısından bir sorunumuz yok”

“Ankara’daki kapatılan hastaneler açılacak mı?” sorusu üzerine Koca, şu bilgileri verdi:

“Şu an Ankara’da hastane açısından bir sorunumuzun olmadığını söylemek istiyorum ama bizim zaten kapatılan hastaneleri açmak gibi bir eğilimimiz vardı, ilk günden itibaren bunu söylüyordum. Bu hastanelerimizin özellikle yoğun bakım bölümlerini devrede tutma noktasında bir çaba içindeyiz.”

“Aşı çalışmaları”na ilişkin de bilgi veren Koca, Bakanlığın şu ana kadar iki aşıya onay verdiğini belirten Koca, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Özellikle şu an yurt dışından iki aşıyla ilgili Bakanlığımız onay verdi, Faz 3 çalışması için. Bu Faz 3 çalışması için her biri için farklı 8-10 merkezde bu çalışmalar sürdürülüyor olacak. Bu çalışmalara izin verilirken gönüllülük esasına göre bu izinler veriliyor yani hiç kimseyi zorlayan bir çaba içinde değiliz. Bunu bir zorlamayla yapmıyoruz, bunu tamamen gönüllülük esasına göre yapıyoruz. Bu üzerinde çalışılan aşılarla ilgili bizim temelde var olan etkinliğini son derece önemli. Bizim kendi yaptığımız çalışmalar, ülke olarak yaptığımız çalışmalar ise faz 1 çalışmasına doğru gelen çalışmalar var. Önümüzdeki günlerde bu konuyla ilgili gelişme olacak. 2 çalışma dışında 3’üncü bir çalışmanın müracaat oldu. Rusya’da yapılan Faz 3 çalışmasına gelen bir çalışma için müracaat edildi. Dosyasına bakıldı. Bu anlamda önemli bir aşamada olduğunu söyleyebilirim.